Bạn hay bị khó thở khi nằm ngủ? Khám phá ngay nguyên nhân gây ngột ngạt khi nằm và các giải pháp điều trị giúp đường thở thông thoáng để có giấc ngủ ngon.

Một giấc ngủ ngon, sâu giấc là điều tuyệt vời cho sức khỏe, giúp cơ thể có thời gian hồi phục năng lượng. Thế nhưng, cảm giác hụt hơi, khó thở khi nằm xuống có thể nhanh chóng khiến bạn lo lắng và làm gián đoạn giấc ngủ. Một số người cho biết họ bị khó thở khi nằm ngửa nhưng ngồi dậy hoặc đứng thẳng thì không còn tình trạng này. Đó có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý liên quan đến tim mạch và phổi. Sau đây, hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về tình trạng khó thở khi nằm ngủ, cũng như tìm cách có thể giúp đường thở thông thoáng, giữ cho giấc ngủ trọn vẹn hơn.

Các tình trạng khó thở liên quan đến giấc ngủ

Bình thường, khi chúng ta đứng hoặc ngồi thì trọng lực sẽ giữ máu và dịch ở nửa dưới cơ thể. Tuy nhiên, khi chuyển sang tư thế nằm ngửa, hiện tượng tái phân phối dịch tuần hoàn sẽ xảy ra. Một lượng lớn máu và dịch từ hai chân và vùng bụng sẽ dồn ngược về khu vực tim, phổi.

Ở người khỏe mạnh, tim hoạt động bình thường sẽ dễ dàng thích nghi và nhanh chóng bơm lượng máu dư thừa đi để giữ cho phổi thông thoáng. Nếu hệ tim mạch hoặc phổi suy yếu, tim sẽ không đủ sức để xử lý lượng máu gia tăng đột ngột này. Kết quả là máu bị ứ đọng và tăng áp lực trong các mạch máu xung quanh tim, phổi. Áp lực máu quá lớn khiến dịch rò rỉ vào trong các phế nang, cản trở quá trình trao đổi oxy và cacbonic. Do đó, bạn sẽ thấy hụt hơi, ngạt thở, khó thở khi nằm.

Tình trạng khó thở khi nằm ngủ có thể biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau như:

• Khó thở khi nằm (orthopnea): tình trạng khó thở xảy ra do tư thế nằm ngửa/nằm phẳng. Triệu chứng có thể xuất hiện ngay lập tức hoặc tiến triển dần khi nằm xuống, kể cả khi nằm xem tivi hay nằm khám bệnh. Người bệnh có thể gặp khó khăn ở mọi tư thế nằm (ngửa, sấp hay nghiêng) và chỉ thấy dễ chịu khi kê cao đầu hoặc ngồi thẳng dậy.
• Khó thở kịch phát về đêm (paroxysmal nocturnal dyspnea): chỉ xảy ra khi đã ngủ sâu giấc. Người bệnh thường bị tỉnh giấc đột ngột sau khi ngủ 1-2 tiếng do có cảm giác ngạt thở dữ dội. Nguyên nhân liên quan đến sự suy giảm hoạt động bơm máu của tim khi ngủ, cùng với giảm dẫn truyền của trung tâm hô hấp ở não bộ.
• Ngưng thở khi ngủ (sleep apnea): hiện tượng đường thở bị tắc nghẽn vật lý (như hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn) hoặc do não bộ tạm ngừng phát tín hiệu điều khiển nhịp thở. Người bệnh sẽ bị gián đoạn quá trình thở hoàn toàn rồi bắt đầu thở lại nhiều lần trong đêm, thường kèm theo ngáy to, thở dốc khi tỉnh giấc.

Những nguyên nhân có thể gây khó thở khi nằm ngủ

Nguyên nhân khiến bạn gặp phải tình trạng khó thở khi nằm ngủ thường được chia thành 3 nhóm chính sau:

1. Vấn đề tim mạch

Hệ tim mạch suy yếu là nguyên do hàng đầu gây ra khó thở khi nằm xuống, cụ thể là khi có các vấn đề như:

• Suy tim sung huyết. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi suy tim, cơ tim quá yếu để có thể bơm lượng máu dư thừa đi đến các khu vực khác. Vì thế, máu bị dồn lên lồng ngực khi nằm ngửa làm tăng áp lực trong các mạch máu xung quanh phổi, khiến dịch rò rỉ vào trong phế nang gây phù phổi. Điều này cản trở quá trình trao đổi oxy, dẫn đến cảm giác ngột ngạt, hụt hơi, khó thở.
• Tăng huyết áp động mạch phổi. Huyết áp cao trong các động mạch phổi cũng có thể làm tăng nguy cơ bị khó thở khi nằm.
• Các vấn đề tim mạch khác. Triệu chứng khó thở khi nằm ngủ có khả năng khởi phát từ bệnh van tim (nhất là hẹp van hai lá và hở van động mạch chủ), rối loạn nhịp tim kịch phát (như rung nhĩ), tràn dịch màng ngoài tim gây ép tim, bệnh cơ tim, viêm cơ tim.

2. Các bệnh lý về phổi và đường hô hấp

Khi phổi bị tổn thương hoặc đường thở bị viêm nhiễm, khả năng trao đổi khí cũng bị suy giảm khi nằm ngủ.

• Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và khí phế thũng. Các bệnh lý này gây viêm phổi mạn tính, làm tắc nghẽn luồng không khí và dẫn đến nhiều vấn đề hô hấp nghiêm trọng.
• Phù phổi và tràn dịch màng phổi. Dịch bị tích tụ bên trong các phế nang hoặc trong không gian hẹp giữa phổi và thành ngực, gây ra áp lực lớn cản trở phổi giãn nở. Vì thế, bạn sẽ không thể hít thở dễ dàng như bình thường, nhất là khi nằm xuống.
• Viêm phổi nặng. Nhiễm trùng phổi do vi khuẩn hoặc virus làm các phế nang bị tổn thương, gây khó thở dữ dội.
• Các bệnh hô hấp khác. Hen suyễn, thuyên tắc phổi, viêm phổi dị ứng và xơ hóa kẽ cũng là những nguyên do gây ra tình trạng khó thở khi nằm ngủ.

3. Các yếu tố thể chất và bệnh lý khác gây khó thở khi nằm ngủ

Thể trạng sức khỏe cũng có khả năng gián tiếp chèn ép lên cơ quan hô hấp khi nằm xuống, khiến bạn cảm thấy khó thở, hụt hơi.

• Béo phì. Trọng lượng cơ thể và lượng mỡ thừa lớn ở vùng bụng sẽ tạo áp lực đè lên cơ hoành khi nằm ngửa. Điều này khiến cho cơ hoành khó mở rộng hoàn toàn để lấy đủ không khí, gây hụt hơi.
• Liệt cơ hoành. Cơ hoành có thể bị liệt do khối u, chấn thương hoặc bệnh tự miễn. Khi đó, cơ hoành không đủ sức để hỗ trợ phổi hít vào và thở ra hết sức.
• Rối loạn lo âu và hoảng sợ. Các vấn đề tâm lý kích hoạt các phản ứng thần kinh có thể gây ra cảm giác khó thở, ngột ngạt dù không có tổn thương thực thể ở tim, phổi.
• Cổ trướng (báng bụng). Tình trạng dịch tích tụ trong ổ bụng do suy gan gây áp lực ngược lên lồng ngực và chèn ép lên hô hấp khi nằm xuống
• Ngủ ngáy và ngưng thở do tắc nghẽn. Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có liên hệ chặt chẽ với tình trạng khó thở khi nằm ngủ.

Giải pháp giữ đường thở thông thoáng, hạn chế khó thở khi nằm ngủ

Giải pháp tức thời bạn có thể thực hiện để giải phóng đường thở, giảm bớt tình trạng khó thở khi ngủ , từ đó nâng cao chất lượng giấc ngủ là điều chỉnh tư thế nằm ngủ. Thay đổi tư thế nằm cùng với sử dụng vật dụng hỗ trợ có thể giúp giảm bớt áp lực đè nén lên phổi, lấy lại nhịp thở bình thường:

• Kê cao đầu và ngực khi ngủ. Nâng cao phần thân trên khi nằm giúp hạn chế dồn dịch tuần hoàn về phía tim, phổi. Bạn có thể sử dụng nhiều gối kê để nâng đỡ cơ thể.
• Sử dụng gối nêm (gối hình tam giác vát chéo) hoặc giường điều chỉnh. Những vật dụng này hỗ trợ nâng cao đầu giường lên để hạn chế sự di chuyển của dịch lên thân trên, giúp bạn hít thở dễ dàng hơn khi nằm ngủ.
• Ngủ ở tư thế ngồi. Trong những trường hợp khó thở nghiêm trọng khi nằm ngủ, người bệnh chỉ cảm thấy dễ chịu và thở được khi ngồi thẳng hoặc ngủ trong tư thế ngồi trên ghế sofa/ghế tựa.

Việc can thiệp điều trị tình trạng khó thở khi nằm ngủ bằng y khoa sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gốc rễ mà người bệnh gặp phải. Bác sĩ sẽ đánh giá và chỉ định biện pháp điều trị cụ thể cho từng trường hợp, chẳng hạn như:

• Với người bệnh suy tim: Phương pháp điều trị có thể bao gồm thay đổi lối sống, sử dụng thuốc, phẫu thuật khơi thông động mạch bị tắc nghẽn hoặc sử dụng thiết bị hỗ trợ tim hoạt động tốt hơn.
• Với người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): Điều trị thường tập trung vào thuốc giãn phế quản để mở rộng đường thở và dùng corticosteroid dạng hít để giảm viêm nhiễm trong phổi.
• Với hội chứng ngưng thở khi ngủ: Bác sĩ sẽ hướng dẫn thay đổi lối sống, sử dụng thiết bị hỗ trợ thở (như máy thở áp lực dương liên tục – CPAP) để giữ đường hô hấp thông thoáng suốt đêm. Nếu không hiệu quả, phương pháp phẫu thuật chỉnh hình đường thở có thể được cân nhắc thực hiện.

Để tăng cường sức khỏe cho hệ tim mạch và hô hấp, bạn cũng cần duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, tập thể dục đều đặn, chú ý chế độ ăn uống (ăn giảm muối ở người tăng huyết áp phổi). Bên cạnh đó, sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe Clearwayz cũng là giải pháp để thúc đẩy dẫn truyền thần kinh hô hấp, bảo vệ phổi khỏi tổn thương, nhiễm trùng, giúp giãn phế quản và làm đường thở thông thoáng. Sử dụng viên uống Clearwayz cùng với các biện pháp khác sẽ giúp cải thiện tình trạng khó thở khi nằm ngủ, tăng cường miễn dịch cho hệ hô hấp, phục hồi hệ hô hấp từ gốc.

* Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Nguồn tham khảo

1. Dyspnea, Orthopnea, and Paroxysmal Nocturnal Dyspnea https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK213/ Ngày truy cập 26/8/2026
2. Orthopnea https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/orthopnea Ngày truy cập 26/8/2026
3. Orthopnea https://www.sleepfoundation.org/sleep-apnea/orthopnea Ngày truy cập 26/8/2026
4. What Is Sleep Apnea? https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea Ngày truy cập 26/8/2026