Việc chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian như dùng diếp cá, trầu không, rau sam có thực sự hữu hiệu không? Hãy cùng tìm hiểu.

Khi bị trĩ và tìm cách điều trị, có thể bạn từng nghe đến các cách chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian như dùng diếp cá, trầu không, rau sam… Cách dùng có thể là xay lấy nước uống, giã nhỏ đắp tại chỗ hoặc nấu nước xông/ngâm hậu môn tùy từng bài thuốc. Liệu việc sử dụng các thuốc dân gian từ thảo dược thô như vậy có hiệu quả ổn định và lâu dài không?

Thực hư hiệu quả chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian với diếp cá, trầu không, rau sam

Theo kinh nghiệm dân gian, diếp cá, trầu không và rau sam thường được dùng để làm dịu các triệu chứng sưng viêm, đau rát, ngứa ngáy do bệnh trĩ ngoại. Trong mỗi loại thảo dược trên đều có những hoạt chất sinh học có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn giúp giảm sưng, sát trùng vùng hậu môn.

• Diếp cá (Houttuynia cordata Thunb.) được sử dụng rất nhiều trong Đông y với công dụng trị sa búi trĩ (lòi dom), trĩ xuất huyết. Hoạt chất flavonoid quercetin có khả năng giải độc, tiêu thũng. Hợp chất 3-oxododecanal trong tinh dầu có tác dụng kháng khuẩn, cùng với các flavonoid giúp giảm nhanh phản ứng viêm. Nhờ đó, diếp cá được dùng trong phương pháp dân gian để chữa bệnh trĩ ngoại bằng cách giã nát vắt lấy nước uống, phần bã có thể đắp trực tiếp lên búi trĩ. Nấu nước lá diếp cá đem xông hoặc ngâm rửa hậu môn cũng giúp giảm triệu chứng trĩ.
• Lá trầu không (Piper betle L.) có đặc tính kháng sinh tự nhiên mạnh, ức chế sự phát triển của tụ cầu (Staphylococcus), trực khuẩn coli. Y học cổ truyền thường dùng lá trầu không tươi đun sôi với nước trong 10 – 15 phút rồi xông hoặc ngâm hậu môn. Phương pháp này giúp sát khuẩn nhẹ, giảm ngứa rát, làm sạch vùng da quanh hậu môn, ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng khi bị trĩ.
• Rau sam (Portulaca oleracea L.) khi đem sắc lấy nước có tác dụng lên hệ thần kinh trung ương và ngoại vi, giúp co mạch máu. Đồng thời, chiết xuất rau sam có khả năng ức chế trực khuẩn lỵ và trực khuẩn coli. Người dân thường dùng rau sam tươi nấu nước uống, ăn trực tiếp như rau xanh hoặc lấy nước sắc xông/ngâm hậu môn để hỗ trợ điều trị bệnh trĩ.

Việc chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian này dù được ghi nhận trong các tài liệu y học cổ truyền nhưng thực chất dùng trực tiếp thảo dược thô sẽ rất khó kiểm soát chất lượng. Người bệnh sẽ không biết rõ hàm lượng hoạt chất trong thảo dược mỗi lần sử dụng và thường phải dùng thời gian dài mới thấy hiệu quả.

Sử dụng lá tươi đắp lên búi trĩ còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nếu như không vệ sinh lá sạch sẽ, đặc biệt khi vùng hậu môn đang có vết thương hở. Tinh dầu trong lá diếp cá chứa alkaloid cordalin có thể gây kích ứng và làm phồng rộp niêm mạc nếu tiếp xúc trực tiếp nhiều. Việc xông/ngâm hậu môn đôi khi gây tổn thương, bỏng mô mềm nếu nhiệt độ không được kiểm soát cẩn thận.

Sử dụng thảo dược tươi tự nhiên khiến nhiều người mặc định là an toàn mà bỏ qua chống chỉ định cần biết. Ví dụ, rau sam có tính hàn nên không dùng được cho người có thể trạng tỳ vị hư hàn, người đang tiêu chảy hoặc phụ nữ mang thai.

Tìm hiểu giải pháp thảo dược chuẩn hóa được chứng minh lâm sàng – Hemocyl

Để khắc phục những nhược điểm từ việc sử dụng thảo dược thô trực tiếp, các chiết xuất thảo dược được tiêu chuẩn hóa về chất lượng tạo thành chế phẩm dạng viên uống đã được nghiên cứu, phát triển. Một sản phẩm nổi bật là Hemocyl với chiết xuất thảo dược cô đặc gấp 20 lần, vẫn trên cơ sở chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian nhưng được kiểm soát chất lượng, trải qua thử nghiệm lâm sàng về hiệu quả và độ an toàn.

Hemocyl được bào chế dưới dạng viên nang cứng dùng đường uống. Thành phần hoạt chất trong mỗi 2 viên nang cứng gồm:

• Chiết xuất vỏ và rễ Hoàng liên gai (Berberis vulgaris): 450 mg
• Chiết xuất từ rễ rau diếp xoăn (Cichorium intybus) (Inulin): 360 mg
• Chiết xuất từ lá Phỉ (Hamamelis virginiana): 90 mg

Các hoạt chất trong chiết xuất thảo dược tác động sâu vào hệ mạch máu trực tràng – hậu môn với cơ chế dược lý sau:

• Ức chế phản ứng viêm tại mô niêm mạc, nhanh chóng giảm cảm giác đau rát, ngứa ngáy, chảy máu, tiết dịch nhầy quá mức.
• Ức chế kết tập tiểu cầu, ngăn ngừa hình thành huyết khối nên giảm nguy cơ biến chứng trĩ tắc mạch do huyết khối gây đau đớn dữ dội.
• Tăng cường lưu lượng máu tuần hoàn về gan và lá lách, giảm áp lực và tình trạng ứ máu (sung huyết) ở vùng bụng dưới, hậu môn.
• Ức chế vi khuẩn, giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng thứ phát tại các niêm mạc đang tổn thương hoặc chảy máu.

Không chỉ là phương pháp dân gian chữa bệnh trĩ ngoại được truyền miệng, hiệu quả của viên uống Hemocyl được chứng minh qua nghiên cứu lâm sàng trên 252 người bệnh trĩ từ độ 1 đến độ 3, ở nhiều độ tuổi khác nhau. Kết quả chung cho thấy 94% người dùng cải thiện hoặc không còn triệu chứng trĩ sau 1 liệu trình điều trị 14 ngày. Cụ thể, hiệu quả ở từng cấp độ trĩ như sau:

• Trĩ độ 1 và 2: Tỷ lệ thoái lui triệu chứng ở mức rất cao. Nhóm người bệnh trĩ độ 1 khỏi hoàn toàn triệu chứng đạt trên 95%.
• Trĩ độ 3: Ghi nhận 85,3% người bệnh hết triệu chứng hoặc giảm đáng kể. Việc giảm sưng đau, ngừng chảy máu và thu nhỏ kích thước búi trĩ giúp người bệnh trĩ độ 3 chưa cần phải phẫu thuật can thiệp ngoại khoa.

Độ an toàn của Hemocyl cũng được ghi nhận với 90% người bệnh hoàn toàn không gặp bất kỳ tác dụng nào. Nhóm 10% còn lại chỉ xuất hiện một vài biểu hiện nhẹ như phân mềm, ngứa hậu môn và tự hết sau khi kết thúc đợt điều trị.

Liều dùng khuyến nghị của Hemocyl là 2 viên mỗi ngày vào buổi sáng, trước khi ăn sáng 30 phút với nước lọc. Một liệu trình điều trị trĩ kéo dài 14 ngày (cho trĩ độ 1, 2) hoặc 28 ngày (trĩ độ 3, 4, trĩ hỗn hợp).

Kết hợp lối sống khoa học hỗ trợ chữa bệnh trĩ ngoại hiệu quả

Dù không đơn giản là phương pháp dân gian truyền miệng chữa bệnh trĩ ngoại, việc uống Hemocyl cũng không thể kiểm soát bệnh trĩ lâu dài nếu như người bệnh có lối sống kém lành mạnh. Việc điều chỉnh lối sống là nền tảng để giảm nguy cơ bùng phát triệu chứng trĩ hay tái phát trĩ. Bạn cần:

• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh: Tăng cường chất xơ từ trái cây tươi, rau củ, ngũ cốc nguyên cám và uống đủ nước mỗi ngày sẽ giúp cải thiện độ xốp của phân, làm mềm phân và giảm áp lực lên vùng hậu môn khi đại tiện. Đồng thời, hạn chế thực phẩm cay nóng, rượu, bia để giảm kích ứng lên niêm mạc, tránh làm sung huyết trĩ.
• Thiết lập thói quen đại tiện hợp lý: Người bệnh nên tập đi đại tiện vào khung giờ cố định mỗi ngày. Các hành vi làm tăng áp lực lên tĩnh mạch trĩ cũng cần sửa đổi, như không ngồi quá lâu trên bồn cầu (như ngồi lướt điện thoại, đọc sách) hoặc tránh dùng sức rặn mạnh khi đại tiện.

• Vận động thể chất thường xuyên: Việc ngồi lâu một chỗ cũng gia tăng áp lực lên các tĩnh mạch dưới vùng hậu môn. Hãy cố gắng vận động nhẹ nhàng sau mỗi 45 – 60 phút ngồi làm việc. Bên cạnh đó, hãy vận động thể chất ít nhất 30 phút/ngày để tăng hoạt động của đường ruột, giúp quá trình đào thải phân dễ dàng hơn.
• Kiểm soát cân nặng: Thừa cân, béo phì làm tăng tải trọng và áp lực lên vùng chậu. Việc duy trì cân nặng hợp lý cũng giúp giảm bớt áp lực lên búi trĩ.

Nếu muốn chữa bệnh trĩ ngoại bằng phương pháp dân gian, bạn không nên dùng trực tiếp thảo dược thô mà hãy tìm kiếm sản phẩm thảo dược được chuẩn hóa chất lượng như viên uống Hemocyl.

Nguồn tham khảo

1. Diếp cá https://tracuuduoclieu.vn/diep-ca.html Ngày truy cập 10/9/2026
2. Trầu không https://tracuuduoclieu.vn/trau-khong.html Ngày truy cập 10/9/2026
3. Rau sam https://tracuuduoclieu.vn/rau-sam.html Ngày truy cập 10/9/2026
4. Điều trị trĩ bằng y học cổ truyền https://benhviendakhoahaiduong.vn/tai-lieu-chuyen-mon/dieu-tri-tri-bang-y-hoc-co-truyen/144-54-366.aspx Ngày truy cập 10/9/2026
5. Natural Products in Hemorrhoid Management: A Comprehensive Literature Review of Traditional Herbal Remedies and Evidence-Based Therapies https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12128686/ Ngày truy cập 10/9/2026
6. Collection of experiences and findings in treating hemorrhoids with Hemocyl https://medpharm.vn/wp-content/uploads/2021/06/Hemocyl-trial-252-ENG.pdf?srsltid=AfmBOoqZB1QqOo3L_Nui2ctmfH5ZGsN_Ux01jyLYbLT644A0XnNyseTp Ngày truy cập 10/9/2026